.az domeninin qeydiyyatı – Tam bələdçi (2026)
Müəllif:
Nəriman ƏsədovDərc olunub:
6 may 2026.az domeni nədir və niyə Azərbaycan biznesi üçün seçilməlidir?
.az domeni Azərbaycan Respublikasının rəsmi ölkə kodu top-level domenidir (ccTLD) və yerli auditoriyaya xitab edən hər kəs üçün ilk seçim olmalıdır. Bakı və regionlarda fəaliyyət göstərən şirkətlər üçün .az domeni həm etimad siqnalı, həm də güclü SEO faktorudur. Google Azərbaycan üçün yerli axtarışlarda ccTLD-lərə üstünlük verir.
Statistikaya görə, Azərbaycandakı istifadəçilərin 70%-dən çoxu tanış olmadıqları .com saytından çox .az uzantısına daha çox etibar edir. ONE Studio olaraq 16 ildən artıqdır ki, Azərbaycan bazarına daxil olan brendlərə TLD strategiyasını qurmaqda kömək edirik və müşahidəmizə əsasən .az uzantısı ilə konversiya faizi orta hesabla 20-30% daha yüksəkdir.
.az domeni necə qeydiyyatdan keçirilir?
.az domeninin qeydiyyatı 5 sadə addımdan ibarətdir: mövcudluq yoxlaması, sənəd hazırlığı, akkreditasiyalı registrar seçimi, müddət seçimi və DNS quraşdırılması. Orta hesabla proses 1-3 iş günü çəkir. Rəsmi .az registrisi nic.az saytıdır və bütün akkreditasiyalı registrarların siyahısı orada dərc olunur.
Addım 1: Ad seçimi və mövcudluq yoxlaması
Domen adı qısa, tələffüzü asan və brend adınıza uyğun olmalıdır. Adı seçdikdən sonra nic.az vasitəsilə və ya Online.az kabinetindən boş olub-olmadığını yoxlayın. Bakılı sahibkarlar üçün tövsiyəmiz odur ki, əsas .az adı ilə yanaşı, tez-tez səhv yazılan variantları da qeydiyyatdan keçirin – bu, tayposquatting hücumlarının qarşısını alır.
Addım 2: Sənədlərin hazırlanması
.az qeydiyyatı digər beynəlxalq domenlərdən fərqli olaraq kimlik təsdiqi tələb edir. Bu, spekulyasiyanın və saxta qeydiyyatların qarşısını alan bir siyasətdir.
- Hüquqi şəxslər: VÖEN, dövlət qeydiyyatı çıxarışı, rəhbərin şəxsiyyət vəsiqəsi.
- Fərdi sahibkarlar: VÖEN və şəxsiyyət vəsiqəsi.
- Fiziki şəxslər: yalnız şəxsiyyət vəsiqəsi.
- Xarici şirkətlər: Azərbaycandakı nümayəndəlik və ya tərəfdaşın sənədləri.
Addım 3: Registrar seçimi
Azərbaycanda 30-a yaxın akkreditasiyalı .az registrarı fəaliyyət göstərir. Bunlardan Online.az (registrar #12) rəsmi .az registrinin ən köhnə tərəfdaşlarındandır. Aşağıdakı cədvəldə əsas seçimləri müqayisə edə bilərsiniz.
Hansı .az registrarı ən sərfəlidir?
Qiymət baxımından bütün akkreditasiyalı registrarlar demək olar ki, eyni tarifi tətbiq edir (30 AZN/il əsas .az üçün). Fərq DNS panelinin keyfiyyəti, dəstək cavab müddəti və əlavə xidmətlərdədir. Onlayn.az uzun illərdir bazarda olduğu üçün stabil dəstək təklif edir, lakin ONE Studio kimi biznes-yönümlü təchizatçılar əlavə DNS optimizasiyası və e-mail konfiqurasiyası daxil edir.
| Registrar | Rəsmi ID | .az qiyməti (il) | Ödəniş yenilənmə | DNS paneli |
|---|---|---|---|---|
| Online.az | #12 | 30 AZN | Bank kartı, hesab | Bazik |
| Hostinq registrar A | #8 | 35 AZN | Kart, terminal | Genişləndirilmiş |
| Hostinq registrar B | #28 | 32 AZN | Kart | Bazik |
| ONE Studio (partnyor) | – | 30-40 AZN | Faktura, kart | Menecerlə birgə |
.az vs .com.az vs .net.az – qiymət və istifadə fərqi
Azərbaycanda üç əsas alt zona mövcuddur: .az (ümumi), .com.az (kommersiya), .net.az (şəbəkə/texnologiya) və daha nadir .org.az, .edu.az, .gov.az. Əksər biznes üçün rəsmi .az uzantısı ən yüksək dəyərə malikdir çünki qısa, yaddaqalan və birinci sıradadır.
| Uzantı | Kimə uyğundur | Qiymət (il) | Tələb olunan sənəd | SEO çəkisi |
|---|---|---|---|---|
| .az | Hər növ biznes və brend | 30 AZN | VÖEN + ID | Ən yüksək |
| .com.az | Kommersiya, .az tutulubsa | 25-30 AZN | VÖEN + ID | Yüksək |
| .net.az | Texnologiya, internet | 25-30 AZN | VÖEN + ID | Orta |
| .org.az | QHT, ictimai təşkilat | 25-30 AZN | Nizamnamə | Orta |
| .edu.az | Yalnız təhsil müəssisələri | Xüsusi | Nazirlik icazəsi | Yüksək (niş) |
Bakı və Gəncədəki əksər müştərilərimiz üçün ONE Studio strategiyası belədir: əsas .az uzantısını qeydiyyatdan keçirin, .com və .com.az variantlarını da defensiv olaraq alın və 301 yönləndirmə ilə əsas domenə yönləndirin.
DNS quraşdırılması necə edilir?
Qeydiyyatdan sonra domeninizi işə salmaq üçün DNS qeydlərini konfiqurasiya etməlisiniz. Bu prosesi ONE Studio-nun veb hostinq xidməti çərçivəsində avtomatik icra edirik, amma özünüz idarə edirsinizsə, aşağıdakı cədvəldə əsas addımlar var.
| Addım | Qeyd növü | Nümunə dəyər | Məqsəd |
|---|---|---|---|
| 1 | A | @ → 204.168.197.60 | Əsas domeni hostinq IP-yə yönləndirir |
| 2 | CNAME | www → example.az | www variantını əsas domenə uyğunlaşdırır |
| 3 | MX | mail.example.az (priority 10) | Email qəbulu üçün |
| 4 | TXT (SPF) | v=spf1 include:_spf.google.com ~all | Email spoofinq qorunması |
| 5 | TXT (DKIM) | selector._domainkey → ... | Email imzası |
| 6 | TXT (DMARC) | v=DMARC1; p=quarantine; | Email siyasəti |
| 7 | NS | ns1.registrar.az / ns2.registrar.az | Zona idarəçiliyi |
DNS dəyişiklikləri Azərbaycan daxilində 30 dəqiqə ilə 4 saat, qlobal olaraq 24-48 saata yayılır. Yayılmanı yoxlamaq üçün dig example.az və ya nslookup komandalarından istifadə edin.
.az domeninin SEO təsiri nədir?
.az uzantısı Google-un yerli axtarış alqoritmi tərəfindən Azərbaycan üçün coğrafi siqnal kimi qəbul edilir. Bu o deməkdir ki, digər bərabər şərtlərdə .az uzantısı olan sayt Azərbaycandan gələn axtarışlarda .com-dan üstün rəqabət edir. ICANN qaydalarına əsasən, ccTLD-lər avtomatik olaraq həmin ölkənin coğrafi hədəfləməsinə malikdir.
Beynəlxalq genişlənmə planlayırsınızsa, ONE Studio strategiyasına əsasən .az əsas sayt olaraq qalır, .com isə subdomain və ya alternativ dil versiyaları üçün istifadə edilir. Beynəlxalq standartlar üçün ICANN qaydalarına baxa bilərsiniz.
Domenin müddəti bitəndə nə baş verir?
.az domenləri 1-10 il müddətinə qeydiyyatdan keçirilir. Müddət bitdikdən sonra 30-45 gün güzəşt müddəti verilir – bu vaxt siz normal qiymətə yeniləyə bilərsiniz. Sonra 30 günlük redemption (bərpa) mərhələsi başlayır və bu zaman bərpa haqqı 5-10 dəfə yüksəkdir. Nəhayət, domen tam publik mövcudluğa qayıdır.
Bakıdakı bir çox müştərimiz iş yığınlığı səbəbindən domen yenilənməsini unudur və rəqiblər tərəfindən tutulmuş domenləri geri almaq üçün minlərlə manat xərcləyir. ONE Studio bütün domenləri avtomatik yeniləmə ilə idarə edir və 60, 30, 7 gün əvvəl bildiriş göndərir.
Uzunmüddətli qeydiyyat: 1 il vs 5 il vs 10 il
Domen qeydiyyat müddətini planlaşdırarkən iki faktoru nəzərə almaq lazımdır: xərc effektivliyi və SEO siqnalı. Uzun müddət qeydiyyat həm Google alqoritminə brendin ciddi olduğunu göstərir, həm də inflyasiya ilə əlaqədar qiymət artımlarından qoruyur. Aşağıdakı cədvəldə üç müxtəlif ssenari müqayisə olunur.
| Müddət | Ümumi xərc (təxmini) | Orta illik xərc | SEO siqnalı | Yenilənmə riski |
|---|---|---|---|---|
| 1 il | 30 AZN | 30 AZN | Zəif | Yüksək |
| 3 il | 85 AZN | 28 AZN | Yaxşı | Orta |
| 5 il | 140 AZN | 28 AZN | Çox yaxşı | Aşağı |
| 10 il | 270 AZN | 27 AZN | Ən yüksək | Minimal |
ONE Studio komandasının Bakıdakı 16 illik təcrübəsinə əsasən, 5 illik qeydiyyat optimal balansdır. Startap fazasındakı biznes üçün 3 il kifayət edir, amma müəyyən brend statusu qazandıqdan sonra 10 illik qeydiyyata keçirmək ağıllı yatırımdır.
Domen köçürməsi (transfer) necə edilir?
Əgər domeniniz artıq başqa registrarda qeydiyyatdadırsa və onu ONE Studio və ya seçdiyiniz başqa akkreditasiyalı registrara köçürmək istəyirsinizsə, transfer prosesi 5-7 iş günü çəkir. Bakıdakı təcrübəmizə əsasən, ən çox rast gəlinən problem – köhnə registrardan Auth Code (EPP açarı) almaqda gecikmədir. Bu səbəbdən köçürməyi domen bitməyə minimum 30 gün qalmış başlamağı tövsiyə edirik.
Transfer addımları belədir: köhnə registrardan Auth Code istəyin, yeni registrarda transfer sifarişi verin, WHOIS ünvanınıza gələn təsdiq linkinə klikləyin, faktura ödəyin və 5 gün gözləyin. Transfer zamanı domen fəaliyyət göstərməyə davam edir – əgər DNS qeydləri düzgün konfiqurasiya olunubsa, saytınız və emailiniz kəsintisiz işləyəcək.
.az domeni ilə hansı təhlükəsizlik tədbirləri görülməlidir?
Domen brendinizin ən qiymətli rəqəmsal aktividir və oğurluq və ya hijack cəhdlərinə qarşı qorunmalıdır. ONE Studio hər idarə etdiyimiz .az domeni üçün üç səviyyəli qorunma tətbiq edir: Registrar Lock, DNSSEC və 2FA-lı hesab dəstəyi.
- Registrar Lock: icazəsiz transferin qarşısını alır. Domen köçürməsi cəhdi olduqda əl ilə açılmalıdır.
- DNSSEC: DNS cavablarını kriptoqrafik olaraq imzalayır və cache poisoning hücumlarının qarşısını alır.
- WHOIS Privacy: Azərbaycanda .az registri şəxsi qeydiyyat üçün müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq edir, amma kontakt emaili maskalanır.
- 2FA: registrar hesabınıza mütləq 2 faktorlu autentifikasiya qurun.
- Email təhlükəsizlik: WHOIS-də göstərilən email hesabı hack olsa, domen də oğurlana bilər.
Ən çox rast gəlinən səhvlər və necə qarşısını almaq olar
16 illik təcrübəmizdə Azərbaycan bazarında müşahidə etdiyimiz ən yayğın .az qeydiyyat səhvləri aşağıdakılardır. Bunların hər biri sonradan minlərlə manata başa gələ bilər, ona görə də diqqətli olun.
- Yalnız 1 illik qeydiyyat: qısa müddət SEO alqoritminə qeyri-ciddi biznes siqnalı verir. Minimum 3 il.
- Şəxsi ad ilə qeydiyyat: şirkət domenini rəhbərin şəxsi adına yazmayın – işdən çıxsa, itirə bilərsiniz. Həmişə hüquqi şəxs.
- DNS-i registrarda saxlamaq: registrar DNS xidmətini dayandırsa, sayt açılmır. Cloudflare və ya digər müstəqil DNS-ə keçin.
- Kontakt emaili şirkət daxili: WHOIS emaili info@example.az olarsa və domen bitsə, email də sınar. Şəxsi Gmail istifadə edin.
- SPF/DKIM/DMARC olmadan: emaillərinizin əksəriyyəti spam qovluğuna düşəcək.
- Avtomatik yenilənməsiz: 30 günlük diqqətsizlik brendinizi məhv edə bilər.
.az domeni ilə hansı hostinq seçilməlidir?
Domen aldıqdan sonra ona uyğun hostinq seçmək eyni qədər vacibdir. Azərbaycandakı auditoriya üçün ideal ssenari – yerli data mərkəzində yerləşən hostinq və ya Bakıya yaxın Avropa serveri (İstanbul, Frankfurt, Amsterdam). Yerli hostinq həm sürət, həm də qanunvericilik uyğunluğu baxımından üstünlük yaradır. ONE Studio-nun veb hostinq xidməti ilə birgə paket sifariş verdikdə domen qeydiyyatı pulsuz olur və DNS quraşdırılması avtomatik həyata keçirilir.
Hostinq seçərkən nəzərə alınmalı əsas parametrlər: SSD disk, PHP və Node.js versiyası, ayrılmış RAM, günlük backup, SSL sertifikatı və uptime SLA. Bakıdakı elektrik kəsintiləri fonunda yerli hostinq provayderi üçün UPS və generator infrastrukturunun olması vacibdir.
Tez-tez verilən suallar (FAQ)
.az domenini xarici vətəndaş qeydiyyatdan keçirə bilər? Xarici şirkətlərin Azərbaycandakı nümayəndəliyi və ya yerli tərəfdaşı olmalıdır. Fiziki şəxs xarici vətəndaşlar üçün bəzi məhdudiyyətlər var.
.az qeydiyyatı nə qədər sürətli olur? Sənədlər tam təqdim olunduqdan sonra 1-3 iş günü. ONE Studio-nun idarə etdiyi qeydiyyatlar adətən eyni gün başa çatır.
İki dəfə eyni .az adı ala bilərəm? Xeyr, hər ad unikaldır. Amma başqa TLD-lərdə (.com, .net) eyni adı ala bilərsiniz.
Qeydiyyat pulunu geri qaytarmaq olar? Adətən yox. .az registri qeydiyyat rüsumunu qeyri-qaytarıla bilən hesab edir.
Registrarımı sonradan dəyişə bilərəm? Bəli, ilk 60 gündən sonra transfer mümkündür.
ONE Studio ilə .az domen qeydiyyatı
ONE Studio Azərbaycan bazarında 16+ ildir fəaliyyət göstərir və yüzlərlə .az domenini idarə edir. Sadəcə qeydiyyat deyil – tam paket təqdim edirik: TLD strategiyası, akkreditasiyalı registrar əlaqəsi, DNS quraşdırılması, korporativ email konfiqurasiyası, SSL sertifikatı, avtomatik yenilənmə və 24/7 texniki dəstək. Bakıdan idarə olunan komandamız yerli sənədləşməni və VÖEN prosedurlarını mükəmməl bilir.
Yeni domen qeydiyyatı, mövcud domenin köçürülməsi və ya çətinə düşmüş domenin bərpası üçün bizimlə əlaqə saxlayın. Domen mövcudluğunu 1 iş günündə yoxlayır, sənədləri sizinlə birgə hazırlayır və bütün texniki prosesi öz üzərimizə götürürük.
Nəriman Əsədov
6 may 2026